Forbes Қазақстан 2024 жылғы ең жоғары жалақы алатын 20 CEO тізімін жариялады

Forbes Қазақстан 2024 жылғы ең жоғары жалақы алатын CEO тізімін жариялады

Forbes Қазақстан 2024 жылға арналған ең жоғары жалақы алатын 20 бас директордың (CEO) рейтингін шығарды. Тізімдегі CEO-лардың жалпы жалақысы 7,5 млрд теңгеден асты. Жалақы мөлшері 113,5 млн теңгеден 841,9 млн теңгеге дейін өзгерді.

Неліктен бұл маңызды

Бұл рейтинг Қазақстандағы ірі компаниялардың басқару құрылымындағы жалақы деңгейін көрсетеді. Ең жоғары жалақы алатын басшылардың көбі тау-кен металлургия кешені (ГМК) және мұнайгаз/мұнайсервис салаларында жұмыс істейді. Бұл секторлар ел экономикасында маңызды рөл атқарады және олардың басшыларының шешімдері нарыққа тікелей әсер етуі ықтимал.

Кімге қатысты

Рейтингте 20 компанияның сегізі ГМК және мұнайгаз саласында, ал бес басшы ERG тобына тиесілі компанияларда жұмыс істейді. Сонымен қатар, рейтингке Forbes Қазақстанның іскерлік топтарына кіретін Ибрагимовтар, Машкевичтер және Патох Шодиевтің отбасыларына тиесілі тоғыз компанияның басшылары енген. Қаржы секторы бұл рейтингте жоқ, себебі банктер мен сақтандыру компанияларының атқарушы органдары коллегиалды басқару формасында жұмыс істейді.

Қауіптер мен мүмкіндіктер

Жоғары жалақы алатын CEO-лардың арасында табысы төмендеген немесе шығынға ұшыраған компаниялардың басшылары да бар. Мысалы, Сергей Прокопьев басқаратын АО «Казхром» 2024 жылы таза пайдасын 96,6% төмендетіп, 6,17 млрд теңгеге дейін азайтты. Бұл компанияның басшысының жалақысы ең жоғары деңгейде – 841,9 млн теңге. Ал керісінше, АО «Алюминий Қазақстаны» таза пайдасын 7,5 есе арттырып, 18,9 млрд теңгеге жеткізді, оның басшысы Владимир Красноярский 541,6 млн теңге алды.

Бұл айырмашылықтар компаниялардың қаржылық нәтижелері мен басшылардың жалақысы арасындағы байланысты толық ашпайды, бірақ басқару шешімдерінің нарықтағы әсерін талдауға мүмкіндік береді.

Тексеру қажет сұрақтар

• Басшылардың жалақысы мен компанияның қаржылық көрсеткіштері арасындағы нақты байланыс қандай?
• Жоғары жалақы алатын CEO-лардың компания ішіндегі тиімділік пен ұзақ мерзімді даму стратегиясына ықпалы қалай бағаланады?
• Қаржы секторындағы басшылардың коллегиалды басқару құрылымы жалақы деңгейіне қалай әсер етеді және бұл басқа секторлармен салыстырғанда қандай ерекшеліктерге ие?

Қазақстандағы CEO жалақысы тренді және оның нарыққа ықпалы

2024 жылғы деректер бойынша CEO-лардың ең жоғары жалақысы 841,9 млн теңгеге жетті, ал ең төменгі жалақы 113,5 млн теңгені құрады. Бұл көрсеткіштер компаниялардың қаржылық жағдайына қарамастан, басқарушылардың жалақысы кең ауқымда өзгеретінін көрсетеді. Мысалы, табысы күрт төмендеген АО «Казхром» басшысы ең жоғары жалақы алғанымен, таза пайдасы 2023 жылмен салыстырғанда айтарлықтай төмендеді. Бұл жағдай басқару шешімдерінің нарықтық нәтижелерге бірден әсер етпейтінін немесе жалақының басқа факторларға негізделгенін білдіруі мүмкін.

Сонымен қатар, ERG тобына кіретін бес компанияның басшылары рейтингтің алғашқы ондығында орналасуы топ ішіндегі басқару тиімділігінің немесе жалақы саясатының ерекшелігін көрсетеді. Қаржы секторының коллегиалды басқару форматы CEO жалақысын жеке деңгейде көрсетпеуіне әкеледі, бұл саладағы басқару құрылымдарының ерекшелігін айқындайды.

Алдағы кезеңде CEO жалақысы мен компаниялардың қаржылық көрсеткіштері арасындағы байланыс, сондай-ақ басқару құрылымдарының нарықтық тиімділігіне қатысты деректерді мұқият бақылау маңызды болады. Бұл бизнес-қоғамдастыққа басқару шешімдерінің нарыққа әсерін нақты бағалауға және жалақы саясатын жетілдіруге мүмкіндік береді.