Қазақстанда «Іскер аймақ» бағдарламасы аясында 300-ден астам жоба қаржыландырылды

«Іскер аймақ» бағдарламасы: негізгі көрсеткіштер

Қазақстандағы шағын және орта бизнес (ШОБ) «Іскер аймақ» бағдарламасы арқылы 200 млн теңгеге дейінгі жеңілдетілген несие ала алады. Бұл бағдарлама «Даму» қорының қолдауымен жүзеге асырылып, мемлекет несие бойынша номиналды ставкадан 40%-ға дейін субсидиялайды. Нәтижесінде, заемшылар үшін минималды пайыздық ставка 12,6%-дан басталады. Субсидиялау мерзімі үш жылға дейін белгіленген.

2026 жылдың тамыз айының басына дейін бағдарлама бойынша 300-ден астам жоба мақұлданып, жалпы сомасы 21 млрд теңгеден асқан қаржыландыру жүзеге асырылған. Оның ішінде нақты қолдау алған жобалар саны 266-ны құрап, 18 млрд теңгеден астам қаржы бөлінді. 2026 жылға арналған бағдарлама бюджеті 400 млрд теңгені құрайды.

Қаржыландырудың кең спектрі мен серіктестік инфрақұрылымы

«Іскер аймақ» бағдарламасы өңірлік мамандану мен жергілікті өндірісті дамытуға бағытталған. Сонымен қатар, кепілдік қамтамасыз етудің жеткіліксіздігі жағдайында кәсіпкерлер «Даму» қорының кепілдігін пайдалана алады. Қор 8 екінші деңгейлі банк пен 4 лизинг компаниясымен ынтымақтастық орнатып, қаржыландыруды кеңейтуде.

Қиын қолжетімді аудандардағы кәсіпкерлерге қолдау көрсету үшін қор мобильді фронт-офистерін іске қосқан. Олар жергілікті жерде өтінім қабылдап, кеңес береді. Дегенмен, осы фронт-офистердің қамтитын нақты 5 облысы туралы ақпарат толық ашылмаған.

«Өрлеу» бағдарламасының қаржылық көрсеткіштері

2025 жылы «Өрлеу» бағдарламасы аясында 2 278 жобаға 588 млрд теңге көлемінде қаржы бөлінді. Инвестициялық жобаларға максималды қаржыландыру көлемі 7 млрд теңге, ал айналым қаражатын толықтыруға 3,5 млрд теңгеге дейінгі сома ұсынылады. 2026 жылдың басынан бері 131 жобаға шамамен 23 млрд теңге қаржы берілген.

2025 жылы субсидияланған жобалар саны 3 373-ке жетіп, несие көлемі 365,7 млрд теңгені құрады. Сол жылы төленген субсидиялар сомасы 268,5 млрд теңгеге жетті. 2026 жылы бағдарлама аясында 23 мың жобаны қолдап, 1,2 трлн теңге көлемінде несие беру жоспарлануда.

Қаржылық қолдаудың маңызы және бизнес үшін ықпалы

ШОБ-ты қаржыландырудағы осындай бағдарламалар экономиканың тұрақты дамуына маңызды үлес қосады. «Даму» қорының кепілдік және субсидиялау механизмдері кәсіпкерлердің несие алу мүмкіндігін арттырып, инвестициялық белсенділікті ынталандырады. Бұл әсіресе өңірлік кәсіпкерлік пен жергілікті өндірісті дамытуға бағытталған жобалар үшін өзекті.

Қаржылық және нарықтық тәуекелдер

Бағдарламалардың тиімділігі нарықтық жағдайға, пайыздық ставкалардың өзгеруіне және кепілдік қамтамасыз ету деңгейіне тәуелді. Минималды ставка 12,6% деңгейінде болса да, нарықтағы пайыздық өзгерістер бұл көрсеткішке әсер етуі мүмкін. Сонымен қатар, мобильді фронт-офистердің қамту аймағының шектеулі болуы кейбір өңірлердегі кәсіпкерлерге қолжетімділікті төмендетуі ықтимал.

Тексеруді қажет ететін сұрақтар

• Мобильді фронт-офистердің қамтитын нақты облыстары мен олардың тиімділігі қандай?
• «Іскер аймақ» бағдарламасының 2026 жылға арналған 400 млрд теңгелік бюджетін толық игеру деңгейі қалай болады?
• «Өрлеу» бағдарламасы бойынша қаржыландыру көлемінің өсуі мен жобалардың сапасы арасындағы байланыс қандай?

Қазақстандағы шағын және орта бизнестің қаржыландыру динамикасы мен болашағы

2025 және 2026 жылдардағы деректер «Даму» қорының бағдарламалары арқылы қаржыландыру көлемінің айтарлықтай өскенін көрсетеді. Мысалы, 2025 жылы «Өрлеу» бағдарламасы бойынша қаржыландырылған жобалар саны 2 278 болса, 2026 жылдың басында бұл көрсеткіш 131 жобаға дейін төмендегенімен, жалпы қаржыландыру көлемі 23 млрд теңгеге жетті. Бұл қаржыландырудың құрылымдық өзгерістерге ұшырағанын білдіруі мүмкін.

«Іскер аймақ» бағдарламасы өңірлік кәсіпкерлікті қолдауға бағытталғандықтан, оның 2026 жылға арналған 400 млрд теңгелік бюджеті экономиканың әртүрлі аймақтарында инвестициялық белсенділікті арттыруға ықпал етеді. Бұл тенденция Қазақстандағы шағын және орта бизнестің қаржылық қолдауын кеңейтуге және оның тұрақтылығын нығайтуға бағытталған мемлекеттік саясаттың жалғасы болып табылады.

Алдағы уақытта бағдарламалардың тиімділігі мен нарықтық жағдайларға сәйкестігіне назар аудару маңызды. Қаржыландырудың сапасы мен қолжетімділігін арттыру, сондай-ақ кепілдік механизмдерін жетілдіру кәсіпкерлердің сенімін нығайтып, экономиканың әртүрлі секторларында инвестициялық белсенділікті арттыруға мүмкіндік береді. Осы көрсеткіштер мен бағдарламалардың даму динамикасын бақылау бизнес үшін маңызды индикатор болып қала береді.