2026 жылы қазақстандықтар үнемдеуді арттырып, сатып алуды кешіктіруде

Қазақстандықтардың үнемдеу үрдісі күшейді

2026 жылы жүргізілген зерттеуге сәйкес, қазақстандықтардың 75,4%-ы қазіргі уақытта қаржыны үнемдеп, шығындарды азайту қажеттігін мойындайды. Бұл көрсеткіш 2432 адамнан құралған үлгіде алынған. Қаржылық жағдайының нашарлағанын айтқандар – 29,7%, ал жақсарады деп үміттенетіндердің 63,9%-ы да үнемдеуді жалғастыруда.

Қай салаларда үнемдеу байқалады

Қазақстандықтардың 56,3%-ы кафе, мейрамхана және жеткізу қызметтеріне жұмсалатын шығындарын қысқартса, 50,8%-ы саяхат пен демалысқа, 50,6%-ы ойын-сауыққа, кино мен концерттерге аз ақша бөледі. Тұрмыстық техникаға үнемдеу 39,7%, киім-кешек пен аяқ киімге 38,1% деңгейінде байқалады. Сонымен қатар, 41,8% саяхат пен демалыстан толық бас тартқан.

Сатып алу шешімін қабылдау ерекшеліктері

Қазақстандықтардың 61,2%-ы үнемдеудің негізгі тәсілі ретінде жеңілдіктер мен акцияларды пайдаланады. 87,8% сатып алу кезінде жеңілдіктердің болуын маңызды деп санайды, ал 50,3% сатып алуды кейінге қалдырып, акцияны күтеді. Бағаның 10%-дан астам өсуіне 44% тұтынушы төзе алады, бірақ 20,1% кез келген баға өсуіне баламалы өнім іздеуге көшеді.

Тұтынушылардың төлеуге дайындық деңгейі

78,1% ұзақ уақытқа жарамды тауарға көбірек төлеуге дайын, 77,4% сапа мен қауіпсіздікке, 62,3% ыңғайлы төлем мен бөліп төлеу мүмкіндігіне мән береді. Сатып алушылардың 43,6%-ы сатушы туралы басқа клиенттердің пікірін, 41,2%-ы төлемнің ыңғайлылығын, 34,4%-ы тауарды қайтару мүмкіндігін ескереді.

Сауда желілері мен шағын бизнестің беделі

Тауар мен баға бірдей болған жағдайда, 47,9% тұтынушы ірі сауда желісін таңдайды, ал 28,3% шағын бизнесті қолдайды. Дегенмен, 54,1% шағын компаниялардың өнім сапасына күмәнмен қарайды, 47,8% кепілдік пен қайтару мүмкіндігінің жоқтығын алаңдатады.

Цифрлық коммуникацияның маңызы

42,2% сатып алушылар WhatsApp немесе Instagram арқылы сатушыдан 30 минуттан аспайтын жауап күтеді, 15,6% – 5 минут ішінде. 55,7% жаңа өнім туралы ақпаратты Instagram арқылы алады, 62% кем дегенде бір брендтің аккаунтына жазылған. Профильдің көрнекілігі сатып алу ықтималдығына 69% әсер етеді.

Сатып алу шешімін қабылдаудағы уақыт факторлары

39,1% тұтынушы шамамен 100 мың теңгелік сатып алуды бірнеше күн бойы ойластырады. Бұл шешім қабылдаудағы сақтық пен үнемдеуді күшейту тенденциясын растайды.

Үнемдеу мен тұтынушылық мінез-құлықтың өзгеруі

Қазақстан нарығында тұтынушылардың үнемдеуге басымдық беруі мен сатып алу шешімін кешіктіруі бизнес үшін маңызды сигнал болып табылады. Бұл үрдіс әсіресе қызмет көрсету, ойын-сауық, туризм және бөлшек сауда салаларына әсер етеді. Сауда желілері мен брендтер жеңілдіктер мен акцияларды тиімді пайдаланып, тұтынушылардың сенімін арттыруға ұмтылуы қажет.

Қаржылық және нарықтық тәуекелдер мен мүмкіндіктер

Үнемдеудің өсуі кейбір компаниялардың сатылымына қысым жасау ықтималдығын арттырады, бірақ сапа мен қызмет көрсетуге инвестиция салатындар нарықта бәсекелестік артықшылыққа ие болуы мүмкін. Тұтынушылардың төлем ыңғайлылығына мән беруі қаржылық қызметтер мен бөлшек саудада жаңа өнімдер мен сервистерді енгізуге мүмкіндік береді.

Нарықтағы өзгерістерді бақылау қажет

Тұтынушылардың үнемдеу деңгейі мен бағаға сезімталдығы, жеңілдіктерге деген сұраныс, шағын бизнес пен ірі сауда желілерінің нарық үлесі, цифрлық коммуникацияның тиімділігі – осы көрсеткіштер нарықтың даму динамикасын анықтайтын негізгі индикаторлар болып табылады. Сонымен қатар, сатып алу шешімін қабылдауға кеткен уақыт пен брендтің сенімділігі де маңызды фактор болып қала береді.