2026 жылғы І жартыжылдықта жеке тұлғалардың депозиттері 30 трлн теңгеден асты

Депозиттер көлемі мен өсімі

2026 жылғы бірінші жартыжылдықта Қазақстандағы жеке тұлғалардың банктердегі депозиттері 30 трлн теңгеден асты. Ranking.kz дерегіне сәйкес, жылдық өсім 18,5% немесе 4,7 трлн теңгеге жетті. Қазақстандық Қор депозиттерді кепілдендіру (КФГД) дерегінде бұл өсім 7% деп көрсетіледі. Айта кетерлігі, КФГД дерегі нақты бірінші жартыжылдықтағы өсімді көрсетсе, Ranking.kz жылдық көрсеткішті ұсынады.

Ұлттық валютадағы депозиттер 9,5%-ға өскен, ал шетел валютасындағы депозиттер 3,4%-ға қысқарған. Бұл долларизация деңгейінің төмендеуіне (II тоқсанда 20%-ға дейін) сәйкес келеді.

Үздік депозиттік өнімдер мен ставкалар

Сберегательные (жинақ) депозиттер нарықта ең жоғары табыстылықты ұсынады. Home Credit Bank-тің үш айлық жинақ депозитінің ГЭСВ 19,6%-ға жетсе, Freedom Bank 19,51%, Евразиялық банк 19,03% ұсынады. Bereke Bank, Bank RBK, ForteBank және Kaspi Bank-тің ставкалары 19% деңгейінде. Орташа ГЭСВ 18,77% шамасында.

Көптеген банктерде үш айлық жинақ депозиттерге салымшылар қаражатты толық алу мүмкіндігінсіз, бірақ қосымша салым жасауға мүмкіндік алады. Минималды салым сомасы кейбір банктерде 1 мың теңгеден басталады, ал Банк ЦентрКредиттің «Моя цель» депозиті 1 теңгеден ашылады.

Қор депозиттерді кепілдендіру жүйесінің жағдайы

КФГД арнайы резервін 2026 жылғы бірінші жартыжылдықта 10% өсіріп, 1,73 трлн теңгеге жеткізді. Бұл резерв депозиттердің шамамен 5,8%-ын құрайды, заң бойынша кемінде 5% болуы тиіс. Резервтің 62%-ы инвестициялық табыстан, 37%-ы банктердің тұрақты жарналарынан қалыптасады. Активтердің басым бөлігі Қазақстанның мемлекеттік бағалы қағаздарына (56%) және АҚШ Қазынашылық облигацияларына (11%) салынған.

КФГД жүйесінде 21 банк қатысады, оның ішінде 2 жаңа қатысушы бар. Жүйе мемлекеттік бюджет есебінен емес, банктердің жарналары мен инвестициялық кірістер есебінен жұмыс істейді. Депозиттер бойынша кепілдік сомасы сберегательные депозиттер үшін 20 млн теңге, басқа депозиттер үшін 10 млн теңге, валютадағы депозиттер үшін 5 млн теңге деңгейінде белгіленген. КФГД депозиттердің 99,8%-ын толық көлемде қорғайды.

Депозит нарығындағы трендтер мен өзгерістер

2026 жылғы бірінші жартыжылдықта жинақ депозиттері мен срочные вклады с пополнением көлемі айтарлықтай өсті – сәйкесінше 159% және 167%. Бұл депозит нарығында тұрақты қорланудың рекордтық деңгейіне алып келді. Сонымен қатар, несрочные вклады мен сберегательные вклады без пополнения көлемі азайды.

2026 жылғы маусымда базалық мөлшерлеменің төмендеуі депозиттік нарыққа әсер еткен басты фактор болды. Бұл жағдай депозиттік өнімдердің табыстылығын қайта қарауға және салымшылардың таңдауларын өзгертуге ықпал етуі мүмкін.

Қаржылық қауіптер мен мүмкіндіктер

Жоғары табыстылық ұсынатын жинақ депозиттері салымшылар үшін тартымды, бірақ олар қаражатты белгілі бір мерзімге пайдаланудан бас тартуды талап етеді. Бұл бизнес үшін тұрақты қаржыландыру көзі болып табылады, алайда нарықтағы базалық мөлшерлеменің өзгеруі депозиттік өнімдердің бәсекеге қабілеттілігін өзгертуі ықтимал.

КФГД резервінің өсуі және кепілдік механизмінің сенімділігі салымшылардың сенімін арттырады, бірақ банк секторының тұрақтылығы мен нарықтық конъюнктураға тәуелділік сақталады.

Тексеруге және бақылауға тұрарлық сұрақтар

• Депозиттердің нақты өсімі мен құрылымы бойынша келесі кезеңдердегі деректер қалай өзгереді?
• Базалық мөлшерлеменің өзгеруі депозиттік өнімдердің табыстылығына қалай әсер етеді?
• Валюталық депозиттердің қысқаруы долларизация деңгейіне қандай ықпал етеді?
• КФГД резервінің инвестициялық портфеліндегі өзгерістер мен оның тұрақтылығы қандай?

Қазақстан депозит нарығының тұрақтылығы мен даму перспективасы

2026 жылғы бірінші жартыжылдықтағы депозиттер көлемінің рекордтық өсуі нарықтың тұрақтылығын көрсетеді. Депозиттердің ұлттық валютада өсуі долларизацияның төмендеу үрдісімен үйлеседі, бұл қаржы жүйесінің сенімділігін арттырады. Үш айлық жинақ депозиттерінің жоғары табыстылығы салымшылардың қысқа мерзімді, бірақ тиімді өнімдерді таңдауға бейімділігін көрсетеді.

КФГД резервінің ұлғаюы және кепілдік механизмінің тиімділігі депозиттік нарыққа сенімділікті нығайтады, бұл өз кезегінде банктердің тұрақты қорлануына ықпал етеді. Алайда, базалық мөлшерлеменің төмендеуі депозиттік өнімдердің тартымдылығына қысым көрсетуі мүмкін, бұл нарықтағы бәсекелестікті күшейтеді.

Депозиттік нарықтағы құрылымдық өзгерістер – жинақ депозиттерінің және срочных вкладтардың өсуі, несрочных вкладтардың қысқаруы – қаржы институттарының өнім портфелін қайта қарау қажеттігін білдіреді. Бұл үрдістерді әрі қарай бақылау банктер мен инвесторларға нарықтағы өзгерістерге икемді жауап беруге мүмкіндік береді.

Жалпы алғанда, депозит нарығының дамуы Қазақстан экономикасының қаржылық тұрақтылығын қолдауда маңызды рөл атқарады және бизнес пен жеке тұлғалар үшін сенімді қаржылық қорғаныс пен инвестициялық мүмкіндіктер ұсынады.