Қазақстанда ет өндірісі 9,3%-ға өсті, баға өсімі 15,8%-ға жетті

Ет өндірісінің өсуі мен көлемі

2026 жылдың қаңтар-шілде айларында Қазақстанда жаңа және салқындатылған ет өндірісі 48,2 мың тоннаны құрады, бұл 2025 жылдың сәйкес кезеңімен салыстырғанда 9,3%-ға көп. Бұл көрсеткіш 2016 жылғы 47,2 мың тоннадан сәл жоғары және соңғы 27 жылдағы ең жоғарғы деңгей болып отыр. Ең төменгі өндіріс көлемі 2021 жылы тіркеліп, ол 37,1 мың тонна болған.

Неліктен бұл маңызды

Өндірістің өсуі ішкі нарықтағы етпен қамтамасыз етуді арттырғанымен, тұтынушылар үшін бағаның өсуін тежей алмай отыр. 2026 жылдың шілде айында ет бағалары өткен жылдың шілдесіне қарағанда 15,8%-ға өскен. Бұл жалпы инфляция деңгейінен (10,2%) жоғары, әсіресе қой еті бағасы 27,9%-ға қымбаттаған. Бағаның аймақтық айырмашылықтары да байқалады: Жетісу облысында жылдық баға өсімі 21,9%-ға жеткен.

Қатысты салалар мен топтар

Бұл жағдай ет өндірушілер, ауыл шаруашылығы компаниялары, ет өңдеу кәсіпорындары, сондай-ақ бөлшек сауда және азық-түлік логистикасы салаларына тікелей әсер етеді. Тұтынушылардың ет өнімдеріне деген сұранысы тұрақты, бірақ бағаның өсуі сатып алу қабілетіне ықпал етуі мүмкін.

Қауіптер мен мүмкіндіктер

Өндіріс көлемінің ұлғаюына қарамастан, бағаның өсуі тұтыну көлемінің төмендеуіне әкелуі ықтимал, бұл ет нарығында тұрақсыздық тудыруы мүмкін. Сонымен қатар, қой еті мен конинаға сұраныстың артуы (соңғы бес жылда конина тұтыну 1,8 кг-нан 2,2 кг-ға өскен) ет өндірушілерге жаңа нарықтық мүмкіндіктер ашады. Аймақтық баға айырмашылықтары логистика мен жеткізу тізбегіндегі мәселелерді көрсетеді.

Тексеру қажет сұрақтар

• Өндіріс пен баға арасындағы айырмашылықтың негізгі себептері қандай?
• Бағаның өсуі тұтыну көлеміне қалай әсер етеді?
• Аймақтардағы баға айырмашылықтарын азайту үшін қандай шаралар қолданылуда?
• Экспорттық әлеует пен ішкі нарық сұранысының балансы қалай қалыптасады?

Қазақстанның ет нарығындағы баға мен өндіріс динамикасы

Ет өндірісінің 9,3%-ға өсуі нарықтың кеңеюін көрсетеді, алайда бағаның жылдық 15,8%-ға өсуі өндіріс көлемінің өсуін тұтынушыларға тиімді бағаға айналдыруда қиындықтар бар екенін білдіреді. Бұл баға өсімі 2025 жылғы 13,2%-дан жоғары, ал 2024 жылы бұл көрсеткіш 4,1% болған еді. Яғни, баға өсімі жыл сайын үдемелі түрде артып келеді.

Қой еті бағасының 27,9%-ға өсуі мен оның аймақтық айтарлықтай айырмашылықтары (мысалы, Астанада 5,4 мың теңге/кг, Көкшетауда 3,8 мың теңге/кг) ет өнімдерінің қолжетімділігі мен логистика мәселелерін айқындайды. Сонымен бірге, конина мен говядина тұтынуының өсуі нарықта осы ет түрлеріне сұраныстың артқанын көрсетеді.

Бұл үрдістер ауыл шаруашылығы мен ет өңдеу салаларында инвестицияларды, сондай-ақ өндіріс пен жеткізу тізбегін тиімді басқаруды талап етеді. Баға өсімінің жалғасуы тұтынушылардың сатып алу қабілетіне кері әсер етуі мүмкін, сондықтан нарықтық тұрақтылық пен қолжетімділікті қамтамасыз ету үшін мемлекеттік және жеке сектордың үйлесімді жұмысы маңызды.

Алдағы кезеңде ет өндірісі мен баға динамикасын аймақтық деңгейде, сондай-ақ экспорттық мүмкіндіктерді ескере отырып бақылау қажет. Бұл нарықтағы сұраныс пен ұсыныстың нақты балансы, баға тұрақтылығы және тұтыну көлемінің өзгерісі туралы толық түсінік береді.