Қазақстанда валюталық экспорт-импорт келісімшарттарын есепке алу тәртібі өзгертілді

Валюталық экспорт пен импорт келісімшарттарын есепке алу тәртібі жаңартылды

Қазақстан Республикасында экспорт – резиденттің тауарларды немесе қызметтерді шетелдік тұлғаға шығаруын, ал импорт – шетелдік тұлғаның тауарларды Қазақстан резидентіне жеткізуін білдіреді. Валюталық экспорт-импорт келісімшарттары 50 мың АҚШ долларынан асқан жағдайда міндетті түрде есепке алынады.

Есепке алу тәртібі мен бақылау органы

2024 жылғы 1 қаңтардан бастап валюталық келісімшарттар бойынша валютаны репатриациялау талаптарының орындалуын бақылау функциясы Қазақстан Республикасының Қаржы министрлігіне қарасты Мемлекеттік кірістер комитетіне берілді. Экспортер немесе импортер – валюталық келісімшартты шетелдік тұлғамен жасаған немесе талап ету құқығын қабылдаған резидент.

Келісімшартты есепке алу үшін экспортер немесе импортер уәкілетті банкке немесе Ұлттық банкінің аумақтық басқармасына өтініш береді. Бұл өтініш міндетті түрде келісімшартқа қол қойылғанға дейін ұсынылуы тиіс. Құжаттар тізіміне өтініш, келісімшарт және оның қазақ немесе орыс тіліндегі аудармасы кіреді. Есепке алу барысында келісімшартқа арнайы есеп шотының нөмірі беріледі, ол өтініш берілгеннен кейін екі жұмыс күні ішінде тағайындалады.

Қаржылық талаптар мен әкімшілік жауапкершілік

Егер келісімшарт заңнама талаптарына сәйкес келмесе немесе ақша жууға күдік туындаса, есеп шотының нөмірін тағайындаудан бас тартуға болады. Экспортер мен импортер валютаны келісімшартта көрсетілген мерзімде міндетті түрде репатриациялауға тиіс. Сонымен қатар, олар әр айдың 20-сына дейін валюталық келісімшарттардың орындалуы туралы есептерді ұсынуы қажет. Бұл есептерде міндеттемелердің орындалуы және шетелдік банктегі шоттар бойынша мәліметтер қамтылады.

Валюталық келісімшарт есептен шығарылуы репатриация талаптарының толық орындалуы мен бақылаудың аяқталуынан кейін жүзеге асады. Валюталық келісімшарттарды есепке алмау немесе репатриация талаптарын бұзу әкімшілік жауапкершілікке әкеп соқтырады, алайда нақты айыппұл сомалары ашық жарияланбаған.

Валюталық экспорт-импорт келісімшарттарын есепке алу талаптарының бизнеске әсері

Бұл жаңартылған тәртіп экспорт пен импортпен айналысатын компаниялар үшін валюталық операциялардың ашықтығын арттыруға бағытталған. Есепке алу және репатриация талаптарының сақталуы валюталық бақылаудың күшеюін білдіреді, бұл өз кезегінде валюталық тәуекелдерді басқару мен қаржылық жоспарлауды талап етеді.

Ұлттық банк пен Мемлекеттік кірістер комитетінің жаңа бақылау функциялары валюталық нарықтағы заңдылық пен тәртіпті нығайтуға ықпал етеді. Сонымен қатар, бұл шаралар Қазақстанның халықаралық саудадағы сенімділігін арттыруға және қаржы мониторингін жетілдіруге бағытталған.

Валюталық келісімшарттарды есепке алу талаптарын әрі қарай бақылау және даму

2024 жылдан бастап енгізілген жаңа талаптар валюталық экспорт-импорт операцияларының ашықтығын арттырады және заң талаптарының сақталуын қамтамасыз етеді. Бұл ретте бизнес өкілдері келісімшарттарды уақтылы есепке алу, валютаны репатриациялау және есеп беру тәртібін мұқият орындауы қажет.

Алдағы кезеңде валюталық нарықтағы бақылау шараларының тиімділігі мен әкімшілік жауапкершіліктердің нақты көлемі туралы ақпараттың ашылуы маңызды болады. Сонымен қатар, валюталық келісімшарттарды есепке алу процесінің автоматтандырылуы және цифрландыруы бизнес үшін қосымша мүмкіндіктер мен қиындықтар тудыруы ықтимал.

Бұл өзгерістер Қазақстанның валюталық реттеу жүйесін халықаралық стандарттарға жақындатуға және экспорт-импорт операцияларының қаржылық қауіпсіздігін арттыруға бағытталған маңызды қадам болып табылады.