2029 жылы Ұлттық қордың валюталық резервтері 70,6 млрд долларға жетеді

Ұлттық қордың валюталық резервтері мен таза табыстарының өсуі

2029 жылға қарай Қазақстанның Ұлттық қорының шетелдік валюталық резервтері 70,6 млрд АҚШ долларына жетеді деп болжануда. Бұл туралы ҚР Премьер-министрінің орынбасары – ұлттық экономика министрі Серик Жумангарин 2024 жылы Нұр-Сұлтанда өткен кездесуде мәлімдеді. 2027 жылы резервтер 65,2 млрд долларды құрайды деп күтілуде, яғни алдағы екі жылда қордың валюталық активтері 5,4 млрд долларға артады.

Сонымен қатар, Ұлттық қордың таза табыстары 2025 жылы 0,5 триллион теңге деңгейінде болады деп жоспарлануда, ал 2027 жылы бұл көрсеткіш 1,4 трлн теңгеге, 2029 жылы 2 трлн теңгеге дейін өседі. Бұл өсім мемлекеттік бюджетті қаржыландыруға қосымша мүмкіндік береді.

Бюджет пен Ұлттық қордан трансферттер

Қаржы министрі Мади Такиевтің ұсынуынша, республикалық бюджеттің кірістері 25,6 трлн теңге, яғни ЖІӨ-нің 12,9%-ын құрайды. Ал шығыстар 30,2 трлн теңгеге дейін ұлғаяды, бұл 2,3% дефицитті тудырады. Осы дефицитті жабу үшін Ұлттық қордан 4,4 трлн теңге тарту жоспарланған, оның 2,4 трлн теңгесі гарантталған трансферт, 2 трлн теңгесі мақсатты трансферт ретінде бөлінеді.

Ұлттық қордан алынатын қаражаттың басым бөлігі маңызды инфрақұрылымдық және жалпыұлттық жобаларды қаржыландыруға бағытталады. Бұл шаралар экономиканың тұрақтылығын қолдау және стратегиялық объектілерді дамыту үшін маңызды.

Ұлттық қордың активтері мен операциялары

2026 жылдың алғашқы жартыжылдығында Ұлттық қордан бюджетке аударымдар айтарлықтай өсті: қаңтарда 230 млрд теңге, маусымда 460 млрд теңге. Сол кезеңде қордың тенгедегі балансы 130 млрд теңгеден шілдеде 38 млрд теңгеге төмендеді. Ал акциялардың әділ құны 5177 млрд теңге болды.

Бұл деректер Ұлттық қордың активтерін басқару мен бюджетке аударымдардың динамикасын айқын көрсетеді.

Ұлттық қордың қаржылық көрсеткіштері мен мемлекеттік бюджеттің байланысы

Ұлттық қордың валюталық резервтерінің өсуі мен таза табыстарының артуы мемлекеттік бюджеттің қаржылық тұрақтылығын қолдауға бағытталған маңызды фактор болып табылады. 2025 жылдан 2029 жылға дейінгі кезеңде қордан бюджетке трансферттер көлемінің ұлғаюы экономиканың стратегиялық даму жобаларын қаржыландыруға мүмкіндік береді.

Алайда, тікелей жыл сайынғы салыстырулар қолжетімді болмаса да, бұл көрсеткіштер Қазақстан экономикасының сыртқы факторларға тәуелділігін төмендету және ішкі нарықтағы тұрақтылықты қамтамасыз ету тенденциясына сәйкес келеді. Сонымен қатар, Ұлттық қор активтерінің құрылымы мен олардың тиімді басқарылуы бюджет тапшылығын азайтуға және қаржылық тәуекелдерді төмендетуге ықпал етеді.

Ұлттық қордың қаржылық көрсеткіштерін және бюджеттік трансферттерді бақылау қажеттілігі

Ұлттық қордың валюталық резервтері мен таза табыстарының болжамды өсуі – экономикалық тұрақтылықтың маңызды индикаторы. Дегенмен, бюджет тапшылығының 2,3% деңгейінде сақталуы және трансферттердің көлемінің ұлғаюы қаржылық тәуекелдерді де тудырады.

Келешекте Ұлттық қордан бюджетке аударылатын қаражаттың тиімділігі мен мақсаттылығы, сондай-ақ активтерді басқару сапасы маңызды болады. Бұл көрсеткіштерді ай сайынғы есептер мен нарықтық жағдайларға байланысты бақылау қажет.

Ұлттық қор қаржысын пайдалану трендтері мен болашақ даму сценарийлері

Ұлттық қордың валюталық резервтері мен таза табыстарының өсуі – Қазақстанның қаржылық ресурстарын ұтымды пайдалану стратегиясының нәтижесі. Бұл тренд мемлекеттік бюджеттің тұрақтылығын қолдауға, экономиканың сыртқы соққыларға төзімділігін арттыруға бағытталған.

Алдағы жылдары Ұлттық қордан бюджетке трансферттер көлемінің ұлғаюы инфрақұрылымдық және әлеуметтік жобаларды қаржыландыруға мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде экономикалық өсім мен инвестициялық ахуалды жақсартуға ықпал етуі ықтимал.

Дегенмен, трансферттердің көлемі мен құрылымын мұқият бақылау қажет, себебі бюджеттік дефициттің ұлғаюы қаржылық тұрақтылыққа қауіп төндіруі мүмкін. Осыған байланысты Ұлттық қор активтерінің тиімді басқарылуы мен бюджет трансферттерінің мақсаттылығы басты назарда болуы тиіс.

Қазақстан экономикасының дамуындағы осы қаржылық көрсеткіштердің динамикасын әрі қарай бақылау және талдау бизнес пен мемлекеттік сектор үшін маңызды болады.