Гульбану Майгарина: Lanzhou желісіндегі қаржылық дағдарыс пен халықаралық стратегия

Lanzhou желісінің дамуы мен дағдарысы

2018 жылы Гульбану Майгарина Алматыда алғашқы Lanzhou мейрамханасын ашты. Ол бұл іске кірісу үшін үйін 450 мың долларға (шамамен 210 млн теңге) сатып, өз капиталымен бастама көтерді. Бүгінде желі үш елде 61 нүктеге жетті, оның 80%-ы франшиза бойынша жұмыс істейді. 2025 жылы желінің жалпы табысы 13 млрд теңгені құрады.

Алайда 2026 жылдың басында компания 1 млрд теңге көлемінде қарызға ұшырады. Бұл қаржылық қиындықтар негізінен жалдамалы директордың басқаруындағы қателіктер мен маркетинг бюджетін қысқартудан туындады. Майгаринаның бір айлық жоқтығында қарыз 500 млн теңгеден 1 млрд теңгеге дейін өсті, ал қызметкерлердің 25%-ы қысқартылды. Сол кезеңде 600 адам жалақысыз қалды, ал кеңсе ауданы 400 шаршы метрден 40 шаршы метрге дейін қысқарды.

Франшиза нарығындағы ерекшеліктер мен заңнамалық мәселелер

Қазақстандағы франшиза нарығы көбінесе бренд атауын сату түрінде қалыптасқан, нақты жүйе мен бизнес-модельдің жеткіліксіздігі байқалады. Ел заңнамасында франшизаға қатысты нақты терминология жоқ, бұл нарықтың дамуына кедергі келтіруде. Осыған байланысты Орталық Азия франчайзинг ассоциациясы стандарттар әзірлеуде.

2021-2022 жылдары қоғамдық тамақтану саласында салықтық жеңілдіктер енгізілді: НДС-ке өту шегі 30 мың МРП-ден 600 мың МРП-ге дейін көтерілді, ал бөлшек салық ставкасы 20%-дан 16%-ға төмендетілді. Бұл өзгерістер шағын және орта бизнеске оң әсер етуі тиіс.

Халықаралық нарықтағы тәжірибе мен жоспарлар

Lanzhou Ресей мен Өзбекстан нарықтарында сәтсіздікке ұшырады. Ресейде екі рет нарыққа шығу әрекеті 700 мың доллар (шамамен 327 млн теңге) шығынға әкелді, оның ішінде Мәскеудегі бір жобаға 400 мың доллар жұмсалды. Өзбекстандағы жобаның жабылуына ұрлық пен нашар орналасу себеп болды.

Компания 2026 жылы АҚШ-тың Лос-Анджелес қаласында жаңа брендпен және роботтандырылған ас үймен нарыққа шығуды жоспарлап отыр. Бұл жолы мақсатты аудитория ретінде азиялық диаспора емес, америкалықтар таңдалды.

Кәсіпкерлерді оқыту және нарыққа әсер ету

2025 жылы 330 кәсіпкердің ішінде тек үшеуі өз бизнесінің қаржылық моделін өздігінен құра алды. Осыған орай, Lanzhou 2026 жылы 17 қалада кәсіпкерлерге арналған конкурс пен оқыту шараларын өткізуді жоспарлап отыр. Бұл бастама шағын және орта бизнестің қаржылық сауаттылығын арттыруға бағытталған.

Гульбану Майгарина «Атамекен» ҰКП жанындағы Кәсіпкерлік комитетін басқарады және Қазақстанды өңірдегі шағын бизнес үшін ең қолайлы ел деп санайды.

Lanzhou желісіндегі дағдарыс пен халықаралық стратегияның маңызы

Lanzhou желісінің қаржылық қиындықтары мен қызметкерлердің қысқаруы компанияның басқару жүйесіндегі осалдықтарды көрсетеді. Бұл жағдай франшиза бизнесінің Қазақстандағы дамуы үшін маңызды сабақ болып табылады, әсіресе нарықтық жүйенің және заңнамалық базаның толық еместігі жағдайында.

Компанияның Ресей мен Өзбекстандағы сәтсіз тәжірибесі халықаралық нарыққа шығу стратегиясын қайта қарауға мәжбүр етті. Лос-Анджелес нарығына бағытталуы — бұл нарықтық сегментті мұқият зерттеу мен брендті қайта позициялаудың нәтижесі. Роботтандырылған ас үйді енгізу — операциялық шығындарды азайту және сапаны тұрақтандыруға бағытталған қадам.

Франшиза нарығында жүйелі тәсілдің жоқтығы мен заңнамалық анықтамалардың болмауы кәсіпкерлер үшін тәуекелдерді арттырады. Бұл жағдайды түзету үшін стандарттар әзірлеу және кәсіпкерлерді қаржылық сауаттылыққа үйрету шаралары маңызды.

Алдағы кезеңде Lanzhou-ның қаржылық тұрақтылығы, халықаралық нарықтағы табысы және франшиза жүйесін жетілдіруі кәсіпкерлік экожүйеге әсер ететін негізгі факторларға айналуы ықтимал. Осы көрсеткіштерді бақылау арқылы нарықтың даму динамикасын және кәсіпкерлік ортадағы өзгерістерді бағалауға болады.