Алматыда жер салығының бағалау аймақтары қысқарып, кей коммерциялық жерлерде салық өседі

Алматыда жер бағалау аймақтарының шекарасы қайта қаралды

2023 жылғы 28 қыркүйекте Алматы қаласының мәслихаты жер учаскелерінің бағалау аймақтарын жетіден беске дейін қысқартуды ресми түрде бекітті. Бұл шешім 2014 жылы қалаға қосылған 23,2 мың гектар жердің даму деңгейін ескере отырып қабылданды. Сол кезде жаңа қосылған аумақтарда жолдар, инженерлік желілер мен әлеуметтік инфрақұрылым аз болатын, ал соңғы 11 жылда бұл жағдай айтарлықтай жақсарды.

Жер салығының өзгеруі: коммерциялық жерлерге әсері

Бағалау аймақтарының өзгеруі негізінен коммерциялық мақсаттағы жерлерге қатысты. Мысалы, Сайран ауданында салық 4% (202 теңге/1 сотка) өседі, Ерменсайда – 11% (434 теңге), Шымбулак пен Медеуде – 18% (666 теңге), Калкаманда – 3% (145 теңге), Горный кластерде – 10% (377 теңге), Алматы Арена ауданында – 16% (579 теңге), ал Индустриалдық зонада ең үлкен өсім – 26% (782 теңге) деңгейінде белгіленді. Сонымен қатар, кейбір бағалау аймақтарында, мысалы, екінші аймақта, салық мөлшері шамамен 2% (86 теңге) төмендеуі мүмкін.

Қандай бизнес пен инвесторларға қатысты

Бұл өзгерістер негізінен жерді коммерциялық мақсатта пайдаланатын кәсіпкерлер мен инвесторларға әсер етеді. Жеке тұрғын үй құрылысына арналған жерлерге түзетулер қолданылмайды, сондықтан жеке секторға тікелей ықпалы шектеулі. Дегенмен, инфрақұрылымы дамыған аймақтардағы салық өсімі жерді пайдалану шығындарын арттырып, бизнес шешімдеріне ықпал етуі ықтимал.

Қауіптер мен мүмкіндіктер

Жер салығының өсуі кейбір кәсіпорындар үшін қосымша қаржылық жүктеме тудыруы мүмкін, әсіресе Индустриалдық зона мен туристік аймақтардағы (Шымбулак, Медеу) салықтың айтарлықтай өсуі. Бұл жерді жалға алу немесе сатып алу құнын арттырады, жобалардың рентабельділігіне әсер етуі ықтимал. Сонымен қатар, салықтың төмендеуі кей аймақтарда бизнеске қолдау көрсету ретінде қарастырылуы мүмкін.

Нені бақылау керек

Өзгерістердің нақты қашан күшіне енетіні ресми түрде жарияланбаған, бұл бизнес үшін белгісіздік туғызады. Сонымен қатар, жер салығының жаңа мөлшерлемелері мен аймақтық шекаралардың қалай бекітілгенін, сондай-ақ жер нарығындағы сұраныс пен ұсыныстың динамикасын бақылау маңызды. Инфрақұрылымның әрі қарай дамуы және жаңа генпланның іске асуы да салық саясатына ықпал етуі ықтимал.

Алматы жер салығының өзгерісі: нарық пен бизнеске ықпалы

Бағалау аймақтарының қысқаруы мен салық мөлшерлемелерінің қайта қаралуы 2014 жылдан бері дамып келе жатқан қала инфрақұрылымының өзгерістерін ескереді. Бұл құрылымдық өзгеріс жер салығының әділдігін арттыруға бағытталғанымен, коммерциялық секторда шығындардың өсуіне әкеледі. Салыстырмалы түрде, кей аудандарда салықтың өсуі 3-26% аралығында, бұл инфрақұрылымы жақсы дамыған аймақтарда жердің құны мен пайдалану тиімділігін қайта бағалауды талап етеді.

Егер бұл тенденция сақталса, жерді коммерциялық мақсатта пайдаланатын компаниялар салықтық жоспарлауды қайта қарауға мәжбүр болады, ал төмендейтін аймақтарда бизнеске қолдау көрсетілуі мүмкін. Бұл өзгерістер жер нарығында сұраныс пен ұсыныстың қайта құрылуына, сондай-ақ инвестициялық шешімдердің өзгеруіне ықпал етуі ықтимал. Сондықтан жер салығының жаңа мөлшерлемелері мен олардың күшіне ену мерзімін мұқият қадағалау, сондай-ақ инфрақұрылымдық даму мен генпланның орындалуын бақылау маңызды.